Vormen van jeugdhulp

Soms heb je vooral nood aan iemand die met je meedenkt en je ondersteunt. Een begeleider helpt je bijvoorbeeld om met moeilijke situaties om te gaan, afspraken te maken, je sterker te voelen of oplossingen te zoeken. Ook je ouders of andere belangrijke mensen uit je omgeving kunnen begeleiding krijgen.

Soms is het nog niet duidelijk wat er precies aan de hand is of welke hulp het best past.

Dan kan een hulpverlener samen met jou onderzoeken wat er speelt. Dat gebeurt via gesprekken, observaties of testen. Op basis daarvan wordt bekeken welke ondersteuning jou het meest kan helpen.

Soms is meer gespecialiseerde hulp nodig. Bij een behandeling werk je samen met gespecialiseerde hulpverleners aan psychische, emotionele, gedrags- of ontwikkelingsproblemen. Dat kan individueel, samen met je gezin of in groep.

Sommige kinderen en jongeren hebben overdag extra ondersteuning nodig, maar kunnen wel thuis blijven wonen. Je gaat dan overdag naar een jeugdhulporganisatie voor begeleiding, behandeling of activiteiten. Daarna ga je terug naar huis.

Soms is thuis wonen tijdelijk niet mogelijk of heb je dag en nacht ondersteuning nodig.

Dan verblijf je een tijd in een pleeggezin, gezinshuis of jeugdhulporganisatie. Verder op deze pagina lees je meer over de verschillende vormen van verblijf.

Als je niet thuis kan blijven, is pleegzorg de eerste optie om te onderzoeken. Pas als dat niet kan, wordt gezocht naar een andere vorm van verblijf. Je kan tijdelijk of voor langere tijd in een pleeggezin wonen. Je pleegouders bieden je een veilige thuis en dagelijkse zorg zolang dat nodig is. 

Een gezinshuis lijkt op een pleeggezin, maar wordt geleid door professionele gezinshuisouders. Zij bieden dag en nacht zorg aan maximum drie kinderen en jongeren die tijdelijk of langdurig niet in hun eigen gezin kunnen wonen, meestal door ingrijpende gebeurtenissen of complexe problemen.  

Soms verblijf je tijdelijk in een jeugdhulporganisatie, meestal in een leefgroep. Ook je ouders en netwerk worden zoveel mogelijk betrokken bij de begeleiding. De duur van je verblijf hangt af van jouw situatie en ondersteuningsnood. 

Je kan onder meer terecht in: 

• centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning (CKG) 
• multifunctionele centra (MFC)
• organisaties voor bijzondere jeugdzorg (OVBJ) 
• onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra (OOOC) 
• observatie- en behandelcentra (OBC) 
• centra voor integrale gezinszorg (CIG) 
• GES+ voorzieningen

 Ook tijdens een crisissituatie is een tijdelijk verblijf in een voorziening of gezin mogelijk. 

Wil je meer uitleg over het verblijf in een jeugdhulporganisatie? Lees er meer over op de pagina ‘Ik verblijf in een voorziening’. 

Bij kamertraining woon je tijdelijk in een eigen kamer of studio. Je leert er stap voor stap zelfstandig wonen, met begeleiding op maat. Samen oefen je praktische vaardigheden, zoals koken, je budget beheren, administratie regelen en zelfstandig je dagelijks leven organiseren. Dit is vooral belangrijk als je op eigen benen leert staan.

Sommige jeugdhulporganisaties bieden gezinsverblijf aan. Daar verblijven ouders samen met hun kind(eren). De begeleiding richt zich vooral op het versterken van de ouder-kindrelatie en de ontwikkelingskansen van jonge kinderen.

Soms is gewoon verblijf niet voldoende omdat er ernstige zorgen zijn over jouw veiligheid of ontwikkeling. Veilig verblijf is bedoeld voor jongeren die tijdelijk nood hebben aan een gesloten, intensief en veilig verblijfstraject.  

Dat kan bijvoorbeeld wanneer je: 

• op verschillende levensdomeinen vastloopt 
• niet voltijds thuis kan wonen, ook niet met intensieve ondersteuning 
• een ernstig risico vormt voor jezelf of anderen 
• hulp moeilijk kan aanvaarden 

Je verblijf is tijdelijk en afgestemd op jouw situatie. 

Gesloten jeugdhulp is een maatregel die alleen door een jeugdrechter kan worden opgelegd. Dat gebeurt wanneer je een jeugddelict hebt gepleegd of daarvan wordt verdacht. Je verblijft dan tijdelijk in een gemeenschapsinstelling. Word je uit handen gegeven, dan verblijf je in het Vlaams detentiecentrum. 

Jeugdhulp streeft naar trajecten zonder breuken.  

Dat betekent dat je hulp blijft doorlopen, ook als je situatie verandert. Je hoeft niet telkens opnieuw te beginnen of je verhaal opnieuw te vertellen. 

Hulpverleners werken zoveel mogelijk samen en zorgen voor een vlotte overgang als je andere hulp nodig hebt, of als je 18 wordt. Zo krijg je de ondersteuning die bij jou past, zonder onnodige onderbrekingen. 

Bekijk wat mogelijk is als het toch moeilijk loopt. Dat gaat bijvoorbeeld over: 

• bemiddeling 
• cliëntoverleg 
• rondetafelgesprekken jongvolwassenen 
• naadloze flexibele trajecten
• vertrouwenspersoon 

Soms ontstaat er onverwacht een ernstige situatie waarin snel hulp nodig is. Dan kan crisisjeugdhulp worden ingezet. 

Hulpverleners kunnen hiervoor terecht bij het meldpunt crisisjeugdhulp. In uitzonderlijke situaties kunnen ook kinderen, jongeren of ouders zelf contact opnemen. 

Afhankelijk van de situatie biedt het netwerk crisisjeugdhulp: 

• een snelle interventie 
• begeleiding 
• tijdelijke opvang.

Soms zijn de zorgen zo ernstig dat extra bescherming nodig is. Jeugdbescherming heeft als doel ervoor te zorgen dat je veilig kan opgroeien en je maximaal kan ontwikkelen.

Dit kan zowel binnen de aanklampende als de gerechtelijke jeugdhulp. Daarbij staat Signs of Safety centraal als manier van werken.

Na een jeugddelict ligt de nadruk op verantwoordelijkheid opnemen, herstel en begeleiding, zodat jongeren opnieuw hun plaats kunnen vinden in de samenleving. 

Een belangrijk deel van de aanpak behoort tot het Agentschap Justitie en Handhaving, zoals de gemeenschapsinstellingen, elektronische monitoring en herstelgerichte diensten. 

Ook Opgroeien speelt een belangrijke rol. Zo begeleiden consulenten van de sociale dienst jeugdrechtbank de jongeren tijdens hun traject, en geven ze advies aan de jeugdrechter. Daarbij staat Signs of Success centraal als manier van werken.