Wat doet een vertrouwenspersoon?
Als ouder of opvoedingsverantwoordelijke mag je een vertrouwenspersoon meenemen naar contacten met jeugdhulp. Die persoon ondersteunt je tijdens gesprekken, helpt je om vragen te stellen, denkt mee na over beslissingen en zorgt ervoor dat je er niet alleen voor staat.
Wat is een vertrouwenspersoon?
Een vertrouwenspersoon is iemand die je zelf kiest om je te ondersteunen tijdens een jeugdhulptraject. Die persoon staat naast je tijdens gesprekken en helpt je om actief betrokken te blijven bij beslissingen over je kind of gezin.
Een vertrouwenspersoon neemt geen beslissingen in je plaats, maar helpt je om je mening, vragen en bezorgdheden duidelijk te formuleren.
Waarom zou je als ouder voor een vertrouwenspersoon kiezen?
Een traject in de jeugdhulp is niet altijd gemakkelijk. Soms krijg je veel informatie tegelijk, zijn gesprekken emotioneel zwaar of zit je met vragen die je moeilijk durft stellen. Een vertrouwenspersoon kan dan extra steun bieden. Zo sta je er niet alleen voor, tijdens én na gesprekken met hulpverleners.
Wie kan je vertrouwenspersoon zijn?
Je kiest zelf wie je vertrouwenspersoon wordt, bijvoorbeeld:
- een familielid
- een vriend of vriendin
- een buur
- een leerkracht
- een collega
- een andere persoon die je vertrouwt
Het belangrijkste is dat je je goed voelt bij die persoon en dat die bereid is om je te ondersteunen tijdens het hulpverleningstraject.
Een vertrouwenspersoon moet wel aan enkele voorwaarden voldoen. Die persoon:
- is meerderjarig
- is niet betrokken bij de lopende jeugdhulpverlening
- heeft een uittreksel uit het strafregister model 2
- is niet de vertrouwenspersoon van je kind
Daarnaast moet de vertrouwenspersoon aan de hulpverleners duidelijk laten weten dat die als vertrouwenspersoon optreedt.
Voldoet niet aan de voorwaarden
Bespreek met je hulpverlener wat je moet doen als je graag iemand wil meenemen die niet aan alle voorwaarden voldoet. Die persoon kan dan meestal niet optreden als officiële vertrouwenspersoon en heeft niet dezelfde rechten. Toch kan die nog altijd een belangrijke steunfiguur zijn tijdens gesprekken en hulpverlening.
Wat doet een vertrouwenspersoon precies?
Een vertrouwenspersoon kan je op verschillende manieren ondersteunen. Zo kan die persoon:
- meegaan naar gesprekken
- helpen om vragen voor te bereiden
- luisteren naar je bezorgdheden
- mee nadenken over mogelijke oplossingen
- je ondersteunen om je mening te verwoorden
- helpen om informatie beter te begrijpen
- je helpen om afspraken te onthouden
Een vertrouwenspersoon zorgt ervoor dat je er niet alleen voor staat tijdens belangrijke gesprekken of beslissingen en kan tijdens het hele hulpverleningstraject ondersteuning bieden. Bijvoorbeeld wanneer:
- je voor het eerst met jeugdhulp in contact komt
- er belangrijke gesprekken plaatsvinden
- je vragen hebt over afspraken of verslagen
- je het moeilijk vindt om je mening te uiten
- je ondersteuning wilt bij gesprekken met hulpverleners
- er belangrijke beslissingen genomen worden over hulpverlening
Aanwezig bij gesprekken
In de meeste situaties kan een vertrouwenspersoon aanwezig zijn tijdens gesprekken met hulpverleners. Het is wel belangrijk dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van de aanwezigheid van de vertrouwenspersoon en dat die de samenwerking ondersteunt.
Bespreek vooraf met je hulpverlener dat je een vertrouwenspersoon wilt meenemen.
Wat doet een vertrouwenspersoon niet?
Een vertrouwenspersoon neemt geen beslissingen in jouw plaats. Een vertrouwenspersoon:
- beslist niet mee over de hulpverlening
- vervangt geen hulpverlener
- vervangt geen advocaat
- neemt geen rol op van consulent of begeleider
De verantwoordelijkheid voor beslissingen blijft bij jou, je gezin, de hulpverlening of andere betrokken instanties.
Hoe kies je een goede vertrouwenspersoon?
Kies iemand:
- bij wie je je veilig voelt
- die goed kan luisteren
- die je mening respecteert
- die rustig kan blijven in moeilijke situaties
- die tijd wil maken om je te ondersteunen
Een goede vertrouwenspersoon helpt je om sterker in gesprekken te staan zonder je plaats in te nemen.
Bespreek bovendien vooraf wat je van elkaar verwacht. Spreek bijvoorbeeld af:
- bij welke gesprekken de vertrouwenspersoon aanwezig zal zijn
- wanneer die vragen mag stellen
- welke ondersteuning je wenst
- welke informatie gedeeld mag worden
- wat je liever zelf bespreekt
Hoe duidelijker de afspraken, hoe beter de vertrouwenspersoon je kan ondersteunen.
Welke rechten heeft een vertrouwenspersoon?
Een vertrouwenspersoon ondersteunt je, maar neemt je rechten niet over. Dat betekent dat:
- je zelf betrokken blijft bij beslissingen
- hulpverleners rechtstreeks met je blijven communiceren
- de vertrouwenspersoon alleen informatie krijgt als dat binnen de afspraken mogelijk is.
Je bepaalt zelf welke rol je vertrouwenspersoon opneemt tijdens het traject.
Geheimhoudingsplicht
Een vertrouwenspersoon heeft geheimhoudingsplicht. Dat betekent dat vertrouwelijke informatie die die persoon tijdens het hulpverleningstraject verneemt, niet zomaar met anderen gedeeld mag worden. Ook wanneer iemand later stopt als vertrouwenspersoon blijft die geheimhoudingsplicht gelden.